رفتم توی کتابفروشی تا برای دوستم که به تازگی صاحب دختری شده کتابی هدیه بگیرم . قیمت ها سرسام آوربود اما پاهای من بدجوری شل شده بود . گشتم و چند کتابی انتخاب کردم و داشتم به طرف پیشخوان می رفتم تا پول را پرداخت کنم که کتابی دیدم با عنوان هشتاد سال داستان کوتاه ایرانی . جمع آوری این کتاب توسط حسن میر عابدینی انجام شده . آوردمش دیدم از اغلب نویسنده های درست و حسابی داستانی انتخاب کرده و خلاصه داشتنش به نداشتنش می ارزه . جلد اول کتاب که همون روز اول به بهای شب زنده داری و گذر از بعضی داستان هایی که بارها خوانده بودمشان تمام شد . جلد دوم کتاب نویسندگان دهه شصت تا هشتاد را مورد بررسی قرار می دهد و داستان هایی از آن ها نقل کرده است . نکته جالب برای من در این کتاب دوم که یک هفته ای هست دستمه و تمام نشده داستان ها نیستند . این است که اغلب این نویسنده ها که در این دوره داستان کوتاه نوشته اند ، خارج از ایران زندگی می کنند . با خواندن هر داستان کوتاهی به جستجوی اینترنتی در مورد نویسنده رو آوردم و دیدم بله داستان های جدید تر از آن چه درکتاب آمده هم دارند . خیلی از آن ها مقیم سوئد و آلمان و فرانسه و و آمریکا هستند . نمی دونم واقعا چه اتفاقی افتاده که یک هو یک نسل نویسنده ایرانی ، که اتفاقا خوب هم می نویسند ، در جایی خارج از ایران تشکیل شده و یک فضای سورئال عجیبی به ادبیات ایران داده . نویسنده هایی که پاشون رو تو یک خاک دیگه زمین می گذارند ، متفاوت می نویسند . یک حالت گنگ و مبهم از سرخوردگی ، از عصیان ، از نا امیدی ، از رنج و نمی دونم واقعا چه واژه ای را بنویسم تا معنای دقیق کلمه را بدهد ، اما از همه این ها با هم توی این داستان ها هست . مثلا در این کتاب داستانی از خسرو دوامی است که از سال ۱۳۶۱ ساکن لوس آنجلس است . بیژن کارگر مقدم مقیم آمریکاست و مهرنوش زارعی هم . به روژ ئاکره یی هر چند در کردستان عراق متولد شده اما خود را ایرانی می داند چون در ایران بزرگ شده و بعد ها مهاجرت کرده . او هم به زبان فارسی داستان می نویسد . حسین آذرنوش که داستان بسیار زیبای بزرگراه را نوشته هم اوایل دهه شصت به آلمان مهاجرت کرده است . سودابه اشرفی از سال ۱۹۹۰ در آمریکا داستان نویسی را شروع کرده . بهرام مرادی در نیمه دهه شصت مهاجرت کرده و در برلین زندگی می کند . شهلا شفیق ساکن پاریس است . مرضیه ستوده مقیم کاناداست. جواد جواهری مقیم آلمان است . داریوش کارگر احتمالا مقیم سوئد است . علی امینی از ۲۲ سال پیش در فرانسه ، آلمان و انگلیس زندگی کرده و به این لیست بلند بالا مثلا باید نام منیرو روانی پور و شهرنوش پارسی پور و عباس معروفی و کلی شاعر و نویسنده دیگه اضافه کرد . جالبه که نویسنده های قبل از این دوره ، یعنی سال های شصت تا هشتاد ، غالبا مقیم خارج از ایران نمی شدند مگر به جبر و ضرب و زور حکومت . مثل بزرگ علوی . کی می دونه چند تا هنرمند از عکاس و فیلمساز و موزیسین و نویسنده و بازیگر و شاعر و مجسمه ساز و نقاش ایرانی در خارج از ایران زندگی می کنند ؟ واقعا وقتی این ها در هوای ایران نفس نمی کشند ، آنها از هوای ایران محروم می شوند و از زمین ایران یا هوای ایران از دم و بازدم آن ها و زمین ایران از جای پایشان . وای اگر هنر جای پایی از خود باقی نگذارد .
|
+| نوشته شده توسط زهرا علی اکبری در شنبه هجدهم اسفند 1386 | موضوع: |
